# Gra z Kantorem – projekcja spektaklu „Desterrados UR EX DES MACHINE”. 31.05.2021

- Odnośnik: https://wybieramkulture.pl/gra-z-kantorem-projekcja-spektaklu-desterrados-ur-ex-des-machine-31-05-2021/
- Opublikowano: 2021-05-27T23:12:15+02:00
- Autor: Ver Tigo

„**Desterrados** – Ur Ex Des Machine” (Wygnańcy – Ur es dex machina) to jeden z 
najbardziej radykalnych spektakli brazylijskiego teatru Companhia Antropofágica (
Kompania Antropofagiczna) i podsumowanie jego piętnastoletnich poszukiwań. Został
stworzony na wystawę “Tadeusz Kantor. Maszyna” w São Paulo w 2015 roku.

Poprzez mozaikową, pełną odbić, powtórzeń i cytatów narrację, wchodzącą w grę z 
czasem i przestrzenią, sztuka eksploruje temat wygnania w różnych skalach: kraju,
domu, czasu historycznego. Spektakl czerpie z myśli i twórczości m.in. Kantora, 
Adorna, Beethovena, Brechta, Darwina, Duchampa, sztuk awangardowych i popkultury.
Jego głównymi inspiracjami są jednak koncept kulturowego kanibalizmu – pochodzący
z tradycji rdzennej ludności Brazylii i służący plemiennemu doskonaleniu poprzez
przyswajanie cudzych cnót podczas rytualnego, wspólnego biesiadowania – oraz teatr
Tadeusza Kantora.
 Wygnańcy nowatorsko angażują stworzone przez reżysera mechanizmy,
które wprawiają w ruch maszynę sztuki dążącą do zajęcia rzeczywistości sceny. Machina
ta używa snów, marzeń i wyobraźni jako narzędzi oporu wobec zdegradowanej natury
rzeczywistości. Gra z realnością służy z kolei śledzeniu mechanizmów dziejowych,
które prowadzą do ciągłego wykluczania różnego rodzaju tytułowych „wygnańców”. To
poczucie wyobcowania jest wyczuwalne w napięciach między Ur, pierwotną materią, 
a Ex i Des, częściami maszyny, która wciąż pożera tę materię. Sztuka-maszyna oferuje
zwrotnie publiczności materię życia codziennego jako grę z formami podporządkowanymi
estetyce kultury masowej i przemysłu kulturalnego. Poddaje też mechanicznej analizie
awangardowe i historyczne procesy wielkich przewrotów począwszy od rewolucji francuskiej
i technicznej, a jednocześnie bada rytuały takie jak pokazy mody i wesela, poszukując
źródeł społecznych mechanizmów władzy i zbiorowej pamięci.

** „Desterrados UR EX DES MACHINE”** reż. Thiago Reis Vasconcelos, Companhia Antropofágica
**
Prelekcja/komentarz:** Anna Róża Burzyńska, Michał Kobiałka ** Tłumaczenie spektaklu–**
Gabriel Borowski

**Companhia Antropofágica** to założona w 2002 roku grupa teatralna z São Paulo 
w Brazylii. Pracuje w duchu „Manifestu antropofagicznego” (1928) Oswalda de Andradego–
jako główną zasadę działania przyjmuje wyrosłe na gruncie brazylijskiego modernizmu,
a czerpiące z tradycji rdzennej ludności pojęcie antropofagii jako formy kulturowego
ludożerstwa. Grupa ma w swoim dorobku już ponad dwadzieścia spektakli. Skupia się
na poszukiwaniu współczesnej brazylijskiej formy teatralnej i odkrywaniu twórczych
możliwości, jakie stwarza napięcie między teatrem politycznym, przemysłem kultury
i awangardami estetycznymi.
 Grupa przekracza granice ustalonych form artystycznych.
W nieustannej grze z wątkami z historii powszechnej, sztuki i naturalnej usiłuje—
wzorem antropofaga — przyswoić wartościowe elementy tego, co pożera. Posługuje się
odwołaniami do kultury brazylijskiej i światowej, odrzucając podział na porządek
wysoki i niski, jej spektakle są nieustannym, fascynującym dialogiem z kinem, muzyką,
poezją, tańcem i sztukami plastycznymi.

**Prezentacja spektaklu w ramach projektu Staging Difficult Pasts:**
 [https://stagingdifficultpasts.org/](https://stagingdifficultpasts.org/?fbclid=IwAR1PHxbbh3KGS-ugjVSE0pUfD4zeckQwr9taAt_pyefSkjVlGq38QvAJnWI)

**Wydarzenie jest organizowane przez** : [Cricoteka](https://www.facebook.com/Cricoteka)

**Wydarzenie: [https://www.facebook.com/events/1008913336522481?ref=newsfeed](https://www.facebook.com/events/1008913336522481?ref=newsfeed)**

 

**Kolejne projekcje spektakli z cyklu Gry z Kantorem będą miały miejsce już tej 
jesieni:**

–  **DAYDREAM – A STORY FROM TEREZIN,**
 27.09.2021, godz. 18.30, reż. Nenad Čolić,
Plavo pozorište / prelekcja: Małgorzata Jabłońska

–**  LA MENZOGNA,**
 25.10.2021, godz. 18:30, reż. Pippo Delbono, Emilia Romagna
Teatro / prelekcja: Anna Róża Burzyńska

 
