# [Recenzja książki] Iza Klementowska „Cztery strony drzewa”

- Odnośnik: https://wybieramkulture.pl/recenzja-ksiazki-iza-klementowska-cztery-strony-drzewa/
- Opublikowano: 2023-05-23T19:41:34+02:00
- Autor: Zofia Stawicka

**Lubisz reportaże? Bliska jest Ci tematyka ekologiczna? Jeśli dwa razy odpowiedziałaś/
odpowiedziałeś tak na te pytania, może zainteresuje Cię książka„Cztery strony drzewa”
Izy Klementowskiej. Czy warto po nią sięgnąć? Jakie są jej mocne i słabe strony?
Zapraszam do recenzji, w której staram się odpowiedzieć na te pytania. **

Był czas kiedy czytałam głównie reportaże. Teraz, po długiej przerwie zapragnęłam
wrócić do tego gatunku. W oko wpadła mi niewielkich rozmiarów książka „Cztery strony
drzewa” od Izy Klementowskiej, dziennikarki piszącej m.in. dla „Dużego Formatu”;„
Newsweeka”, „Machiny”. Wiedziałam, że spod pióra Pani Izy wyszły poruszające „Minuty.
Reportaże o starości”. Lekturę „Czterech stron drzewa” zaczęłam więc z entuzjazmem
i nadzieją, że będzie to udany powrót do reportaży. A jak wyszło finalnie? Zobacz
w dalszej części tekstu.

**Obiecujące początki**

Na pierwszych stronach książki autorka zabiera czytelnika w przeszłość, do idyllicznego
świata dzieciństwa, zaprasza do swojej babci. Za siedmioma górami Karkonoszy rosła
bowiem pierwsza bohaterka książki – lipa. To od niej wszystko się zaczęło. To właśnie
lipa stanowiła pierwsze świadome wspomnienie autorki dotyczące drzewa.

Od samego początku Iza Klementowska posługuje się językiem pięknie oddającym sensorykę
otoczenia. Obrazowe przedstawienie zapachów, dźwięków powoduje, że można wczuć się
w atmosferę tego miejsca. Czytelnik dostaje kojącą dawkę ciepła i nostalgii.

**Środek pełen niespodzianek**

W dalszej części książki Iza Klementowska serwuje podróż na amerykańską pustynię,
do Mozambiku, do Skandynawii, Indii, Kotliny Kłodzkiej. Nie jest już tak sielsko
jak na początku historii. Warunki pogodowe często dają się autorce we znaki. I znowu
za pomocą języka odzwierciedla to w ten sposób, że i czytelnik czuje wszechogarniający
zaduch. Pojawiają się kolejni roślinni bohaterowie, tacy jak baobab, czy brzoza.
Są też ludzie, którzy czują mocny związek z naturą. Przyjaciele i strażnicy drzew.
Ci, z którymi reportażystka rozmawiała o życiu w zgodzie z naturą oraz o tym, co
można zrobić, aby ją uratować. To tym osobom autorka zadedykowała książkę. Jak sama
przyznała zaserwowali jej specyfiki, które zmieniały postrzeganie rzeczywistości.
Ma to swój wyraz na kartkach reportażu. W pewnych fragmentach nabiera on cech realizmu
magicznego, pełno jest onirycznych wizji. Jednym może to odpowiadać, innym nie. 
Przyznaję, że momentami czułam przesyt takimi opisami.

**Mocne i słabe strony reportażu **

Książka choć wartościowa, to jednak nie ustrzegła się od mankamentów. Momentami 
miałam wrażenie, że wkrada się do niej jakiś chaos. Czasami szwankował też rytm,
tempo snucia historii robiło się bardzo wolne. To powodowało, że lektura zaczynała
mnie nudzić. Na szczęście nie było tak cały czas.

Do zalet „Czterech stron drzewa” zaliczyłabym język, proekologiczne przesłanie oraz
jej emocjonalny wydźwięk. Jak już wcześniej wspomniałam autorka w znakomity sposób
oddaje sensorykę przestrzeni. W reportażu dużo jest określeń w sugestywny sposób
oddających dźwięki, zapachy, wrażenia czuciowe. Ponadto widać, że autorka sama bardzo
emocjonalnie podchodzi do tematu ochrony środowiska. Na końcu książki dowiedziałam
się o tym, że Iza Klementowska założyła konto na Instagramie po to, aby namawiać
ludzi do sadzenia drzew. Bardzo podoba mi się takie działanie.

Ostatecznie powrót do czytania reportaży okazał się nie spektakularny, ale całkiem
udany. Nie żałuję lektury „Czterech stron drzewa”. Co najważniejsze mam teraz apetyt
na więcej propozycji z tego gatunku.
