# SA: bezprawne użycie artystycznego zdjęcia może być kosztowne

- Odnośnik: https://wybieramkulture.pl/sa-bezprawne-uzycie-artystycznego-zdjecia-moze-byc-kosztowne/
- Opublikowano: 2017-07-07T20:43:36+02:00
- Autor: Ver Tigo

**Wykorzystanie w artykule prasowym artystycznego zdjęcia, bez zgody autora oraz
bez wskazania na jego autorstwo stanowi naruszenie osobistych i majątkowych praw
autorskich, uprawniając twórcę do żądania zapłaty wynagrodzenia zgodnego ze swoim
cennikiem oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – orzekł Sąd Apelacyjny w Łodzi.**

Dziennikarka lokalnej gazety, swój artykuł opisujący relację pisarza Ryszarda Kapuścińskiego
z rodzinnym miastem, opatrzyła zdjęciem pobranym z amerykańskiego bloga internetowego.
Zdjęcie to nie było podpisane przez autora ani nie zawierało klauzuli o zastrzeżeniu
praw autorskich. Artykuł zilustrowany fotografią autorstwa powódki ukazał się na
stronie internetowej gazety. Powódka, znany fotograf wniosła pozew o ochronę osobistych
i majątkowych praw autorskich oraz odszkodowanie za wykorzystanie zdjęcia przez 
gazetę. Domagała się również zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyrządzoną jej 
przez publikację zdjęcia bez wskazania jej autorstwa.

**Naruszenie praw autorskich było zawinione**

Sąd Apelacyjny w Łodzi podkreślił, że pozwana jest profesjonalnym wydawcą, który
prowadzi komercyjną działalność, korzystając z pracy wielu autorów i uzyskując zyski
z reklam. Zdjęcie Ryszarda Kapuścińskiego wykonane przez powódkę, zostało wykorzystane
przez pozwaną w sposób świadomy i zamierzony – dla uatrakcyjnienia materiału redakcyjnego.
Sąd zauważył, że nie mogąc ustalić, komu przysługują prawa autorskie, pozwana powinna
zrezygnować z publikacji, a nie zakładać, że ochrona nie przysługuje żadnemu twórcy
ani tym bardziej, że utwór należy do domeny publicznej. Bez znaczenia dla odpowiedzialności
pozwanej był również fakt, że utwór krążył po Internecie, a powódka nie przeciwdziałała
takiej powszechnej i publicznej eksploatacji swojego dzieła. Dokonanie naruszeń 
przez inne podmioty nie stanowi bowiem wystarczającego usprawiedliwienia dla naruszeń
dokonanych przez pozwaną.

**Na cenę zdjęcia wpływa wiele czynników**

Odwołanie się przez Sąd I instancji przy ustaleniu wynagrodzenia należnego powódce
do stawek minimalnych honorariów autorskich było zdaniem Sądu Apelacyjnego niezasadne.
Wynagrodzenie to powinno bowiem odpowiadać takiemu, które powódka otrzymałaby, gdyby
osoba, która naruszyła jej prawa majątkowe, zawarła z nią umowę o korzystanie z 
utworu w zakresie dokonanego naruszenia. Sąd zauważył, że o wartości i cenie fotografii
decyduje nie tylko przedmiot lub postać na fotografii, lecz także osoba fotografa
i wartość artystyczna dzieła. Powódka może się natomiast pochwalić bogatą twórczością
artystyczną oraz bardzo wysoką renomą w środowisku fotografów. Wykazując, że nigdy
nie sprzedała swojego dzieła za tak niską, jak przyjął to Sąd Okręgowy, sumę, zasądzona
od pozwanej kwota została przez Sąd Apelacyjny podwyższona, z odniesieniem do cennika
powódki.

**Za zerwanie więzi autora z dziełem należy się zadośćuczynienie**

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że z prawem do autorstwa powiązane jest prawo oznaczenia
utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo udostępniania go anonimowo. Poprzez
nieujawnienie, że to powódka jest autorką użytego w artykule zdjęcia doznała ona
krzywdy. Powstała bowiem możliwość wyszukania wykorzystanej w artykule fotografii
Ryszarda Kapuścińskiego także bez oznaczenia jej autorstwa przez kolejne podmioty.
Rekompensacie podlega w tym przypadku zerwanie więzi autora z dziełem. Ponadto, 
istotna dla uznania krzywdy doznanej przez powódkę była okoliczność, że użyta fotografia
miała artystyczny charakter, przedstawiając pisarza w określonym otoczeniu, wykazującym
istnienie takich relacji z fotografem, że wykonanie zdjęcia nie byłoby możliwe przez
innych fotografów.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 5.01.2017 r., sygn. akt I ACa 830/16

_Opracowanie: Marek Sondej_

źródło:[ lex.pl](http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/sa-bezprawne-uzycie-artystycznego-zdjecia-moze-byc-kosztowne?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=artykul&utm_term=sa-bezprawne-uzycie-artystycznego-zdjecia-moze-byc-kosztowne&utm_content=LEX.pl)
