# [Wywiad]”Uważam, że o pewnych sprawach należy mówić głośno, bo milczenie to dawanie przyzwolenia na zło.” – Hanna Greń

- Odnośnik: https://wybieramkulture.pl/wywiaduwazam-ze-o-pewnych-sprawach-nalezy-mowic-glosno-bo-milczenie-to-dawanie-przyzwolenia-na-zlo-hanna-gren/
- Opublikowano: 2022-02-13T09:52:04+01:00
- Autor: Ver Tigo

Po zakończonej serii kryminałów z Dionizą Remańską autorstwa Hanny Greń, miałem 
przyjemność porozmawiać z autorką o jej pisaniu. Zapraszam do przeczytania wywiadu!

Książki wchodzące w skład serii to: „Wioska kłamców”, „Więzy krwi”, „Piąte przykazanie”,„
Miasto głupców” oraz „Śmiertelna dawka”.

 

**Mariusz Majchrzak: Kiedy pojawiła się w Pani głowie myśl, że chciałaby Pani zostać
autorką książek?**

Hanna Greń: Dawno, dawno temu, gdy byłam małą dziewczynką, postanowiłam, że zostanę
pisarką. Trochę to trwało, ale słowa dotrzymałam.

**Dlaczego wybrała Pani właśnie gatunek kryminałów?**

Zawsze lubiłam czytać kryminały, w innych gatunkach także poszukiwałam opowieści
z zagadką kryminalną w tle. Dlatego nie wyobrażałam sobie, że mogłabym pisać coś
innego i nawet w obyczajówkach (cykl „Polowanie na Pliszkę”) umieściłam kryminalny
wątek. Koleżanki po piórze żartują, że „Hania bez trupa nie umie”.

**Skąd pomysł na tworzenie fikcyjnych miejscowości w Pani książkach w serii z Dionizą
Remańską?**

Zaczęło się od „Wioski kłamców”. Umiejscowiłam akcję w wiosce zasiedlonej przez 
byłych więźniów i innych wyrzutków społeczeństwa, i nie chciałam, by jakiś czytelnik
poczuł się dotknięty, że przedstawiłam jego rodzinną wieś jako siedlisko ludzi wyklętych
ze społeczeństwa. Dlatego na potrzeby fabuły wymyśliłam Strzygom. Ponieważ czytelnikom
spodobała się legenda o powstaniu wioski, postanowiłam pójść za ciosem i wszystkie
części cyklu osadzać w fikcyjnej miejscowości owianej jakąś legendą.

**Diona jest konkretną postacią – potrafi spojrzeć obiektywnie na sytuacje, które
pojawiają się na jej drodze, nie poddaje się emocjom i uważa, że płacz po stracie
w niczym nie pomoże. Dla niej ważne jest działanie. Pomimo tego, tę postać da się
lubić.**

Mam nadzieję, że większości czytelników nie przeszkadzają akurat te cechy Diony,
bo w tym konkretnym przypadku wzorowałam ją na sobie. Nie umiem płakać, wobec czego
skupiam się na działaniu. Zamiast bezproduktywnie rozpaczać, staram się zaradzić
złu albo zminimalizować straty. (No i znowu wyszła ze mnie księgowa ☺).

**Czy wykreowała Pani kiedykolwiek postać w swojej książce, której Pani nie polubiła?**

Oczywiście że tak! Jest nią na przykład Eliza Rogowska – bohaterka pierwszej Wyliczanki,
czyli „Mam chusteczkę haftowaną”. Przez niemal całe życie była z niej taka „melepeta”,
pozwalająca innym, by za nią decydowali. Fabularnie taka właśnie miała być, ale 
przez to nie umiałam jej polubić. Innym przykładem może być Jolanta Tarnawa – drugoplanowa
bohaterka „Północnej zmiany”, która jest ofiarą przemocy domowej i nie tylko nie
robi nic, by odmienić swój los, ale wręcz broni swojego kata przed koleżankami. 
Takie zachowanie zawsze wydawało mi się niepojęte. Kiedy jednak bardziej zgłębiłam
temat, zrozumiałam, że nie można oceniać ofiar przemocy zero-jedynkowo. Dlatego 
w drugiej części, gdzie Jolanta jest główną kobiecą bohaterką, moje nastawienie 
do niej zmieniło się radykalnie.

**Gdy zabiera się Pani do tworzenia kolejnej książki, w jaki sposób to następuje?
Ma Pani gotowy scenariusz na zakończenie fabuły, czy pozwala Pani „żyć własnym życiem’
bohaterom, a zakończenie jest niewiadomą?**

Szkielet wątku kryminalnego z zakończeniem włącznie od początku jest obmyślony. 
W trakcie pisania aktualizuję go o nowe pomysły lub modyfikuję sceny, gdy dochodzę
do wniosku, że opisane zdarzenie jest nieprawdopodobne, niepasujące do fabuły czy
zwyczajnie głupie. Wątkiem obyczajowym natomiast rządzą bohaterowie i nigdy nie 
wiem, na jakie rafy zdryfują.

**Nie boi się Pani podejmować trudnej tematyki w swoich kryminałach – nie podaję
szczegółów pierwszej i trzeciej części, aby nie zdradzać, o czym mowa. Czy w ten
sposób chce Pani zwrócić większą uwagę na to, co się dzieje naprawdę? Książki mogą
być wymyślone, niekoniecznie oparte na wydarzeniach autentycznych, jednak Pani zdecydowała
się, aby mówić o trudnych rzeczach, które dzieją się obok nas, a my, zwykli ludzie,
którzy nie jesteśmy w to zamieszani, nie możemy z tym nic zrobić.**

Uważam, że o pewnych sprawach należy mówić głośno, bo milczenie to dawanie przyzwolenia
na zło. Niektórzy czytelnicy co prawda twierdzą, że pisarz nie powinien ich poruszać,
ponieważ nie każdy się zgadza z jego opinią, ja jednak mam na ten temat krańcowo
różne zdanie. Jeśli będziemy pisać o przemocy wobec kobiet lub dzieci, o handlu 
kobietami, o pedofilii wśród kleru, o szerzącym się nacjonalizmie czy chęci sprowadzenia
kobiet do roli inkubatorów, może sprawimy, że otworzą się oczy tym, którzy dotychczas
mieli je zamknięte? Zaniechanie także bywa złem. Jestem kobietą po sześćdziesiątce
i swoje walki już stoczyłam. Teraz mogę zrobić tylko tyle. A może aż tyle?

**Słyszałem, że posiada Pani ogromną bibliotekę domową zawierającą 6300 tytułów.
Mogłaby Pani wymienić kilka książek, do których Pani najchętniej wraca i dlaczego?**

Nevil Shute – „Ostatni brzeg”, bo od tej książki zaczęła się moja miłość do fantastyki.

James Oliver Curwood – „Dolina Ludzi Milczących”, „Władca Skalnej Doliny”, „Najdziksze
serca”, bo moja babcia pochodziła z Kanady i uwielbiałam czytać o miejscach, które
znałam z jej opowieści.

Helena Sekuła – „Naszyjnik z hebanu”, „Orchidee z ulicy Szkarłatnej”, bo uważam 
Panią Helenę za prekursorkę polskiego kryminału z warstwą obyczajową.

Ross MacDonald – „Sprawa Galtona”, „Człowiek pogrzebany”, bo ukazuje dobitnie, że
zbrodnia jest ściśle powiązana z codziennym życiem (czyli właśnie z warstwą obyczajową,
tak często wykpiwaną przez miłośników „czystego” kryminału.

Nicholas Monsarrat – „Okrutne morze”, bo uważam tę książkę za najlepszą powieść 
wojenno-marynistyczną.

Norman Mailer – „Nadzy i martwi”, bo dla mnie jest największym antymilitarystycznym
manifestem w literaturze i zarazem genialnym debiutem dwudziestopięcioletniego wówczas
autora.

**Gdy rozpoczęła Pani przygodę z pisaniem, miała Pani swojego guru, ulubionego autora
książek, z którego pomysłów Pani czerpała?**

Moimi guru nadal pozostają wymienieni wcześniej Helena Sekuła i Ross MacDonald, 
i mam nadzieję, że kiedyś im dorównam. Nigdy jednak nie czerpałam z ich pomysłów.
Te zawsze są moje, rodzące się w wyobraźni pod wpływem jakiegoś przypadkiem ujrzanego
miejsca, zaobserwowanego zdarzenia lub usłyszanych całkiem niewinnych słów.

**Seria z Dionizą Remańską dobiegła końca na piątej części zatytułowanej „Śmiertelna
dawka”. Kiedy Pani czytelnicy mogą spodziewać się nowości wydawniczych?**

W styczniu ukazała się trzecia „Śmiertelna wyliczanka”, nosząca tytuł „Sam w dolinie”,
a w maju zostanie wydana książka niezwiązana z żadnym cyklem. Nazwałam ją roboczo„
Gasnące światło”. Również w maju, tym razem nakładem wydawnictwa Dlaczemu, ukaże
się książka obyczajowa z wątkiem kryminalnym, której jestem współautorką wraz z 
Anią Kasiuk i Agnieszką Lis. Jesienią natomiast na rynku księgarskim pojawi się 
wspomniana wcześniej druga część „Północnej zmiany” o roboczym tytule „Kolekcjoner
Dorot”.
