Czytaliście Pachnidło? A może oglądaliście film?
Jeśli podobał wam się klimat Pachnidła, to z pewnością spodoba wam się powieść Katniss Hsiao “Zanim zostaliśmy potworami. Jest mrocznie, wciągająco i tajemniczo.
Porywający thriller psychologiczny, który w wirtuozowski sposób obnaża naturę seryjnych morderców Wybrany w ramach przeglądu „Shoot the Book” w Cannes jako książka o dużym potencjale ekranizacji Uznany za jedną z najlepszych książek 2022 roku przez Eslite and Readmoo – największą tajwańską platformę sprzedaży książek Wydaje ci się, że potwór jest zły z natury. To stwarza między wami bezpieczny dystans.A może w rzeczywistości nie różnicie się aż tak bardzo? Zapach śmierci i rozkładu to jedyne, co jest w stanie poczuć Ning. Kiedyś obdarzona ponadprzeciętnym węchem, wskutek gwałtownych przeżyć straciła wszystko. Kobieta zostaje sprzątaczką miejsc zbrodni, bo tylko tam jest w stanie poczuć cokolwiek. Kiedy przekracza próg kolejnego mieszkania, nie przypuszcza, że właśnie staje się ofiarą. Pułapka się zatrzaskuje. Ning podczas pracy usuwa ślady morderstwa, a tym samym staje się główną podejrzaną w śledztwie. odejmuje desperacką próbę udowodnienia swojej niewinności. Jedynym tropem prowadzącym ją do mordercy jest smuga jego zapachu. Tylko, żeby upolować potwora, sama będzie musiała stać się potworem.
„Ten, który walczy z potworami, powinien zadbać, by sam nie stał się potworem. Gdy długo spoglądamy w otchłań, otchłań spogląda również w nas.” – Friedrich Nietzsche
RECENZJA
„Zanim zostaliśmy potworami” to historia bez wątpienia oryginalna i niepokojąco nietuzinkowa. Przenosi nas w duszny, ciężki klimat, który momentami przypomina słynne „Pachnidło” – tu również zapach staje się obsesją, granicą poznania, a zarazem narzędziem destrukcji. Atmosfera książki jest gęsta, mroczna i pełna niepokoju, a fabuła skręca w rejony, które na długo zostają w pamięci.
Główną bohaterką jest Yang Ning – młoda dziewczyna pracująca w firmie sprzątającej miejsca zgonów. Już sam ten fakt nadaje historii nietypowego kolorytu, ale to dopiero początek. Po śmierci brata, który popełnił samobójstwo, Yang Ning doznała traumatycznej utraty zmysłu węchu. Paradoksalnie, jedynie zapach śmierci potrafi znów pobudzić jej zmysły – co nadaje jej postaci tragicznej głębi, a książce dodatkowego, niepokojącego napięcia.
Pewnego wieczoru, łamiąc firmowe zasady, Yang Ning postanawia samodzielnie przyjąć zlecenie. Na miejscu okazuje się jednak, że nie sprząta po zwykłym zgonie, lecz po brutalnej zbrodni, która… nie została jeszcze zgłoszona na policję. Jak można się domyślić – szybko staje się główną podejrzaną. I tak rozpoczyna się historia pełna niepewności, lęku i powolnego osuwania się w mrok – zarówno ten zewnętrzny, jak i wewnętrzny.
Autorka zadbała o wielowymiarowość tej opowieści. Obok samej intrygi kryminalnej, znajdziemy tu również bogaty kontekst kulturowy. Książka mocno osadzona jest w tajwańskiej rzeczywistości – od ulicznych dań, przez religijne rytuały, aż po codzienne obyczaje. Ta warstwa nie tylko wzbogaca narrację, ale też pozwala czytelnikowi lepiej poczuć świat bohaterki.
Dodatkowo, w książce pojawiają się fragmenty pisane z perspektywy nieznanego narratora – tajemniczej postaci, która śledzi losy Yang Ning z ukrycia. To zabieg, który potęguje atmosferę niepokoju i sprawia, że przez całą lekturę towarzyszy nam poczucie, że coś czai się tuż poza kadrem. Wszystko to oplecione jest obsesją na punkcie zapachu – jego wpływu na ludzkie emocje, wspomnienia, a nawet moralność. Z tego właśnie powodu skojarzenie z „Pachnidłem” nie jest przypadkowe – obie książki łączy fascynacja zmysłami, cielesnością i mrokiem ludzkiej duszy.
Trzeba jednak zaznaczyć, że niektóre opisy mogą budzić silny dyskomfort – są obrzydliwie dosadne, wręcz obślizgłe (tak, to naprawdę adekwatne określenie). A jednak – mimo makabrycznych detali – nie sposób się oderwać. W tej mrocznej otoczce kryje się bowiem coś hipnotyzującego. Książka pokazuje, jak daleko można się posunąć, próbując uporać się z żałobą, winą i samotnością. I zadaje fundamentalne pytanie: co tak naprawdę czyni nas potworami?
AUTORKA
Powieściopisarka i scenarzystka pochodząca z Tajwanu. Ukończyła studia historyczne na Państwowym Uniwersytecie Tajwańskim. Pasjonatka filmu i miłośniczka literatury kryminalnej, pełni funkcję kierowniczki w Outland Film Studio w Tajpeju. Debiutancka powieść autorki, Zanim zostaliśmy potworami, została nominowana do nagród Taiwan Literature Award oraz Taipei Book Fair Award, a także uznana za jedną z najlepszych książęk roku 2022 przez Eslite and Readmoo – największą tajwańską platformę sprzedaży książek i e-booków. W 2023 roku debiutancki scenariusz filmu Flare autorstwa Hsiao został uhonorowany nagrodą na festiwalu filmowym Golden Harvest Awards.
