Lew Dawidowicz Trocki, a właściwie, Lejba Bronstein, był rosyjskim rewolucjonistą, jednym z przywódców bolszewickich, współautorem Republiki Radzieckiej, Związku Radzieckiego oraz Armii Czerwonej, czasem towarzyszem, częściej zaś rywalem i wrogiem takich postaci jak Lenin czy Stalin. O ile jednak te dwie wymienione postacie są dość dobrze znane, o tyle o Trockim wiedziałam niewiele, chyba najwięcej wiadomości posiadałam o śmierci tego człowieka, a szczególnie o jej przyczynach. Samo życie „demona czerwonego terroru” pozostawało dla mnie kompletnie tajemnicze.
Robert Service w swojej książce „Trocki. Demon czerwonego terroru” postawił sobie za zadanie przybliżenie czytelnikowi postaci jednego z autorów rewolucji rosyjskiej oraz przedstawienie poglądów i działań tego człowieka. Zadanie bardzo pracochłonne i ambitne, co można stwierdzić patrząc na jego efekt końcowy. Powstało bowiem opasłe tomiszcze, ponad 700 stron druku, wypełnionego informacjami o życiu, działalności i zapatrywaniach komunisty, znanego na świecie jako Lew Trocki.
Autor w dużym stopniu, jak sam przyznaje, opierał się na autobiografii swojego bohatera (chociaż słowo „bohater” średnio pasuje mi do tej osoby), ale też poszerzył informacje czerpiąc z innych źródeł, przez co przekazana wiedza jest bardziej obiektywna i bogatsza. A trzeba zauważyć, że Service solidnie napracował się tworząc niniejsze opracowanie. Do czytelnika dotarł szereg szczegółowych informacji o życiu prywatnym i publicznym Trockiego, niektóre szczegóły ukazują tego człowieka z niekoniecznie pozytywnej strony- co w wypadku mniej rzetelnej pracy mogłoby być pominięte. Ponadto pisarz przedstawił cały proces działalności publicznej, rozwoju myśli politycznych i poglądów tego polityka.
Bardzo pozytywnie oceniam bieg, dzięki któremu udało się Service’owi zaprezentować charakter Trockiego poprzez opisy jego zachowań, głoszone poglądy, bez narzucania i wskazywania na konkretne wady i zalety tego człowieka, ale poprzez proces analizy pewnych punktów życiowych.
Dużym plusem tego opasłego tomiszcza jest język, bardzo estetyczny, jednocześnie prosty w odbiorze. Poruszane tu tematy nie należą do najłatwiejszych i na pewno nie w każdym wydaniu mogą być dla czytelnika strawne, jednak Service potrafi porwać odbiorcę, nawet kiedy ten (tak jak ja) nie do końca fascynuje się sprawami społeczno- politycznymi, z naciskiem na te drugie. Biograf Trockiego posiada jednak dar przykuwania uwagi do poruszanych tematów. Na pewno nie chodzi tutaj o to, iż „Trocki. Demona czerwonego terroru” czyta się jak thriller, to nie ta tematyka, jednak książka nie stanowi także zbioru nudnawych kawałków, ponieważ pomimo ciężaru tematyki, treść przekazana jest w przystępnie, łatwa w odbiorze oraz ciekawa. Do tego, przynajmniej mnie się tak takie jest moje zdanie, w sposób obiektywny.
Biografia „Trocki. Demon czerwonego terroru” była dla mnie fascynującą lekturą, która przybliżyła mi postać Lwa Trockiego- polityka, komunisty, działacza, ale także Trockiego człowieka, męża, partnera, ojca, pisarza, osoby prywatnej. Obszerna, zawierająca masę szczegółów zarówno na temat poglądów politycznych, ale także drobiazgów z życia codziennego oraz postrzegania przez niego świata, bez upiększeń i zafałszowań. Bardzo ciekawie napisana książka, dobre źródło informacji dla osób szukających wiadomości na temat początków komunizmu w Rosji, a także ZSRR. A przede wszystkim bolszewika Lwa Trockiego.
